Có nhiều giả thiết khác nhau về nguồn gốc Ngày của mẹ. Nhiều tài liệu cho rằng, Ngày của mẹ xuất phát từ Hy Lạp cổ đại, thời mà con người tôn thần các vị thần, đặc biệt là nữ thần của sự sinh sản – Rhea.
Nhưng cũng có nhiều thông tin ghi nhận, Ngày của mẹ xuất hiện lần đầu tiên ở Anh vào khoảng năm 1600. Hàng năm, trước lễ Phục sinh 40 ngày, các em nhỏ sẽ tặng trái cây, hoa, bánh cho người mẹ thân yêu của mình. Tuy nhiên, phong tục này dần mai một và bị lãng quên vào thế kỷ XIX.
Theo Britannica, Ngày của mẹ theo hình thức hiện đại có nguồn gốc từ Hoa Kỳ. Ngày này được thành lập bởi Anna Jarvis, người muốn tôn vinh mẹ của mình. Ngày của mẹ được tổ chức lần đầu vào ngày 12.5.1908 tại nhà thờ ở Grafton, Tây Virginia.
Trong vòng 5 năm, các tiểu bang ở Hoa Kỳ đều tổ chức Ngày của mẹ. Đến năm 1914, Tổng thống Hoa Kỳ - Woodrow Wilson đã biến Ngày của mẹ thành ngày lễ quốc gia, được tổ chức vào Chủ nhật thứ hai của tháng 5.
Dựa theo Anna Jarvis, mọi người đã đeo hoa cẩm chướng trắng để tôn vinh người mẹ đã khuất. Sau đó, phong tục phát triển hơn, nhiều người đeo cẩm chướng đỏ hoặc hồng để tượng trưng cho người mẹ còn sống.

Trên thế giới, Ngày của Mẹ được tổ chức vào các ngày khác nhau, từ tháng 2 đến tháng 12, tùy theo văn hóa tôn giáo mỗi quốc gia.
Người dân ở Vương quốc Anh kỷ niệm ngày “Chủ Nhật của Mẹ” vào ngày Chủ Nhật thứ 4 của Mùa chay. Năm 2017, lễ này rơi vào ngày 11/3. Nhiều kỳ nghỉ ở Anh đều có nguồn gốc từ nhà thờ. Hầu hết các nhà sử học tin rằng Ngày của Mẹ phát triển từ đạo Ki-tô giáo vào thế kỷ 16 khi mọi người đến thăm mẹ vào ngày Chủ Nhật thứ 4 trong Mùa Chay (Laetare Sunday). Từ đó, các thương gia nhìn thấy cơ hội thương mại từ ngày này và dần biến nó trở thành một lễ phổ biến trên toàn bộ Vương quốc Anh trong những năm 1950.
Người Pháp ăn mừng “Fête des Mères” vào ngày Chủ Nhật cuối cùng của tháng 5. Một bộ luật được thông qua năm 1950 quy định trong trường hợp Ngày của Mẹ trùng với Lễ Hạ Thế của Thiên Chúa giáo (50 ngày sau Lễ Phục Sinh), nó sẽ được dời sang Chủ Nhật đầu tiên trong tháng 6. Luật này cũng quy định mọi người phải tỏ lòng tôn kính đối với những người mẹ.
Về nguồn gốc Ngày của Mẹ ở Pháp, ở một số thành phố của kinh đô ánh sáng bắt đầu kỷ niệm một “La Journée des mères” (Ngày của Mẹ) vào năm 1918 nhằm vinh danh “mẹ của những gia đình lớn” có công trong việc giúp tăng dân số. Kể từ đó, Ngày của Mẹ được quảng bá công khai trong chế độ Vichy và sau khi Pháp được giải phóng năm 1944.
“Muttertag” được thành lập bởi Hội những người trồng hoa Đức và thường rơi vào ngày Chủ nhật thứ hai của tháng 5.
Cho đến năm 1965, “Día de la madre” ban đầu được tổ chức ở Tây Ban Nha vào “Ngày của Trinh Nữ” (ngày 8/12). Bây giờ, Ngày của Mẹ ở quốc gia này được tổ chức vào Chủ nhật đầu tiên của tháng dành riêng cho Đức Trinh Nữ Maria theo đạo Công Giáo.
Cũng giống như Tây Ban Nha, Ngày của Mẹ ở Bồ Đào Nha từng được tổ chức vào ngày 8/12. Tuy nhiên, về sau này, ngày “Dia da Mãe” là một kỳ nghỉ không chính thức được tổ chức vào ngày Chủ nhật đầu tiên trong tháng 5.
Giống với Đức, người dân ở Hy Lạp và Cộng hòa Síp tổ chức Ngày của Mẹ vào Chủ nhật thứ hai trong tháng 5. Người Hy Lạp cổ thường tổ chức lễ hội mùa Xuân hằng năm để tôn vinh Rhea, vợ của Cronus và là mẹ của nhiều vị thần thần thoại Hy Lạp.
Ở Hungary, Ngày của Mẹ được tổ chức vào ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng 5. Ngày lễ này được Thanh niên Hội Chữ thập đỏ Hungary tổ chức lần đầu tiên vào năm 1925.